You are viewing a plain text version of this content. The canonical link for it is here.
Posted to cvs@httpd.apache.org by pc...@apache.org on 2008/04/08 15:11:25 UTC

svn commit: r645896 [6/6] - in /httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual: ./ mod/ programs/

Added: httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.html.tr.utf8
URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.html.tr.utf8?rev=645896&view=auto
==============================================================================
--- httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.html.tr.utf8 (added)
+++ httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.html.tr.utf8 [utf-8] Tue Apr  8 06:11:21 2008
@@ -0,0 +1,243 @@
+<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
+<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
+<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="tr" xml:lang="tr"><head><!--
+        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
+              This file is generated from xml source: DO NOT EDIT
+        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
+      -->
+<title>Durdurma ve Yeniden Başlatma - Apache HTTP Sunucusu</title>
+<link href="./style/css/manual.css" rel="stylesheet" media="all" type="text/css" title="Main stylesheet" />
+<link href="./style/css/manual-loose-100pc.css" rel="alternate stylesheet" media="all" type="text/css" title="No Sidebar - Default font size" />
+<link href="./style/css/manual-print.css" rel="stylesheet" media="print" type="text/css" />
+<link href="./images/favicon.ico" rel="shortcut icon" /></head>
+<body id="manual-page"><div id="page-header">
+<p class="menu"><a href="./mod/">Modüller</a> | <a href="./mod/directives.html">Yönergeler</a> | <a href="./faq/">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a></p>
+<p class="apache">Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.0</p>
+<img alt="" src="./images/feather.gif" /></div>
+<div class="up"><a href="./"><img title="&lt;-" alt="&lt;-" src="./images/left.gif" /></a></div>
+<div id="path">
+<a href="http://www.apache.org/">Apache</a> &gt; <a href="http://httpd.apache.org/">HTTP Sunucusu</a> &gt; <a href="http://httpd.apache.org/docs/">Belgeleme</a> &gt; <a href="./">Sürüm 2.0</a></div><div id="page-content"><div id="preamble"><h1>Durdurma ve Yeniden Başlatma</h1>
+<div class="toplang">
+<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./de/stopping.html" hreflang="de" rel="alternate" title="Deutsch">&nbsp;de&nbsp;</a> |
+<a href="./en/stopping.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
+<a href="./es/stopping.html" hreflang="es" rel="alternate" title="Español">&nbsp;es&nbsp;</a> |
+<a href="./ja/stopping.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
+<a href="./ko/stopping.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
+<a href="./ru/stopping.html" hreflang="ru" rel="alternate" title="Russian">&nbsp;ru&nbsp;</a> |
+<a href="./tr/stopping.html" title="Türkçe">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
+</div>
+
+    <p>Bu belge Apache HTTPd’nin Unix benzeri sistemlerde durdurulması ve
+      yeniden başlatılması konularını kapsar. Windows NT, 2000 ve XP
+      kullanıcıları Apache HTTPd’yi bu platformlarda nasıl denetimlerine
+      alacaklarını öğrenmek için <a href="platform/windows.html#winsvc">Apache
+      HTTPd’nin Bir Hizmet Olarak Çalıştırılması</a> sayfasına, Windows 9x ve
+      ME kullanıcıları ise <a href="platform/windows.html#wincons">Apache
+      HTTPd’nin Bir Konsol Uygulaması Olarak Çalıştırılması</a> sayfasına
+      bakabilirler.</p>
+</div>
+<div id="quickview"><ul id="toc"><li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#introduction">Giriş</a></li>
+<li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#term">Hemen Durdur</a></li>
+<li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#graceful">Nazikçe Yeniden Başlat</a></li>
+<li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#hup">Hemen Yeniden Başlat</a></li>
+<li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#race">Ek: Sinyaller ve yarış koşulları</a></li>
+</ul><h3>Ayrıca bakınız:</h3><ul class="seealso"><li><code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code></li><li><code class="program"><a href="./programs/apachectl.html">apachectl</a></code></li><li><a href="invoking.html">Başlatma</a></li></ul></div>
+<div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
+<div class="section">
+<h2><a name="introduction" id="introduction">Giriş</a></h2>
+
+    <p>Apache HTTPd’yi durdurmak ve yeniden başlatmak için çalışan
+      <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code> süreçlerine bir sinyal göndermeniz gerekir.
+      Sinyal göndermek için iki yol vardır. İlki, süreçlere doğrudan sinyal
+      göndermek için unix <code>kill</code> komutunun kullanımıdır. Bu
+      suretle, sisteminizde çalışmakta olan bir çok <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>
+      sürecini uyarabilirsiniz ama süreç kimliği <code class="directive"><a href="./mod/mpm_common.html#pidfile">PidFile</a></code> yönergesi ile belirtilen dosyada
+      tutulan ana süreç dışında hiçbirine sinyal göndermemelisiniz. Başka
+      bir deyişle, ana süreç haricinde hiçbir sürece sinyal göndermeye normal
+      olarak ihtiyacınız olmaması gerekir. Ana sürece gönderebileceğiniz
+      üç çeşit sinyal vardır:
+      <code><a href="#term">TERM</a></code>,
+      <code><a href="#hup">HUP</a></code> ve
+      <code><a href="#graceful">USR1</a></code>. Bunlar yeri geldikçe
+      açıklanacaktır.</p>
+
+    <p>Ana sürece <code>kill</code> ile sinyal göndermek için şöyle bir
+      komut verebilirsiniz:</p>
+
+    <div class="example"><p><code>kill -TERM `cat /usr/local/apache2/logs/httpd.pid`</code></p></div>
+
+    <p><code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code> süreçlerine sinyal göndermenin ikinci yolu
+      <code>-k</code> komut satırı seçeneğini şu değerlerden biri ile
+      kullanmaktır: <code>stop</code>, <code>restart</code> ve
+      <code>graceful</code>. Bunlar aşağıda açıklanacaktır.
+      <code>-k</code> komut satırı seçeneği
+      <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>’ye ait olsa da ana sürece bu sinyalleri
+      göndermek için <code class="program"><a href="./programs/apachectl.html">apachectl</a></code> betiğini kullanmanızı
+      öneririz. <code class="program"><a href="./programs/apachectl.html">apachectl</a></code>, komut satırı seçeneklerini
+      <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>’ye aktaracaktır.</p>
+
+    <p><code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>’ye sinyal gönderdikten sonra olup biteni şu
+      komutla izleyebilirsiniz:</p>
+
+    <div class="example"><p><code>tail -f /usr/local/apache2/logs/error_log</code></p></div>
+
+    <p>Bu örnekleri, kendi <code class="directive"><a href="./mod/core.html#serverroot">ServerRoot</a></code> ve
+      <code class="directive"><a href="./mod/mpm_common.html#pidfile">PidFile</a></code> yönergelerinizdeki
+      ayarlara uygun olarak değiştirdikten sonra kullanınız.</p>
+</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
+<div class="section">
+<h2><a name="term" id="term">Hemen Durdur</a></h2>
+
+  <dl><dt>Sinyal: TERM</dt>
+    <dd><code>apachectl -k stop</code></dd>
+  </dl>
+
+    <p>Ana sürece <code>TERM</code> veya <code>stop</code> sinyali
+      göndererek tüm çocukların bir an önce öldürülmeye çalışılmasını sağlamış
+      olursunuz. Tüm çocukların öldürülmesi bir kaç saniye sürebilir. Son
+      olarak ana süreç çıkacaktır. Yanıtlanmakta olan istekler hemen
+      sonlandırılacak ve artık isteklere yanıt verilmeyecektir.</p>
+</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
+<div class="section">
+<h2><a name="graceful" id="graceful">Nazikçe Yeniden Başlat</a></h2>
+
+  <dl><dt>Sinyal: USR1</dt>
+    <dd><code>apachectl -k graceful</code></dd>
+  </dl>
+
+    <p>Ana sürece <code>USR1</code> veya <code>graceful</code> sinyalinin
+      gönderilmesi, çocuklara ellerindeki mevcut işleri bitirdikten sonra
+      (veya sundukları bir şey yoksa hemen) çıkmalarının <em>önerilmesi</em>
+      demektir. Ana süreç kendi yapılandırma dosyalarını yeniden okur ve
+      kendi günlük dosyalarını yeniden açar. Ana sürecin öldürdüğü her sürecin
+      yerine yeni yapılandırma <em>kuşağından</em> bir süreç başlatır ve hemen
+      yeni isteklere hizmet sunulmaya başlanır.</p>
+
+    <div class="note">Belli platformlarda, nazikçe yeniden başlatma için
+     <code>USR1</code> sinyalinin kullanılmasına izin verilmez. Bu gibi
+     durumlarda, <code>WINCH</code> gibi başka bir sinyal kullanılabilir.
+     <code>apachectl graceful</code> komutu platformunuz için doğru sinyali
+     gönderecektir.</div>
+
+    <p>Bu kod MPM’lerin süreçleri denetleyen yönergelerine daima uyacak
+      şekilde tasarlanmıştır. Bu suretle, istemcilere hizmet sunacak çocuk
+      süreçler ve evreler, yeniden başlatma işleminde de uygun sayıda
+      sağlanmış olur. Bununla birlikte, <code class="directive"><a href="./mod/mpm_common.html#startservers">StartServers</a></code> yönergesinde şöyle
+      davranılır: İlk saniye içinde en azından <code class="directive"><a href="./mod/mpm_common.html#startservers">StartServers</a></code> sayıda yeni çocuk
+      oluşturulmamışsa iş olmayan bir devreyi geçiştirecek kadarı oluşturulur.
+      Ardından sunucunun mevcut yükünü karşılamak için gereken sayıda çocuk
+      süreç oluşturulur. Bu suretle, kod her ikisi için de gereğini yerine
+      getirmeye çalışmış olur.</p>
+
+    <p><code class="module"><a href="./mod/mod_status.html">mod_status</a></code> kullanıcıları <code>USR1</code>
+      gönderildiği zaman sunucu istatistiklerinin sıfırlanmadığı konusunda
+      uyarılacaktır. Kod, sunucunun yeni isteklere yanıt veremediği zamanı en
+      aza indirmenin yanısıra ayar parametrelerinize de uymak üzere
+      tasarlanmıştır (yeni istekler işletim sistemi tarafından kuyruğa
+      alınacağından bir istek kaybı olayı yaşanmaz). Bunu sağlamak için, her
+      iki kuşağın çocuklarının izini sürecek bir <em>çetele</em> tutulur.</p>
+
+    <p><code class="module"><a href="./mod/mod_status.html">mod_status</a></code> modülü, nazikçe yeniden başlat komutunun
+      verilmesinden önce başlamış ve sunulmaya devam eden isteklere bakan
+      çocukları imlemek için ayrıca bir <code>G</code> (Graceful’un baş harfi)
+      kullanır.</p>
+
+    <p>Günlük dosyası döndürme betiğine, yeniden başlatma öncesi günlüğe yazan
+      tüm çocukların işini bitirdiğini <code>USR1</code> kullanarak
+      bildirmenin bir yolu yoktur.  Önerimiz, eski günlük kaydı üzerinde bir
+      işlem yapmaya başlamadan önce <code>USR1</code> sinyali gönderilmesinin
+      ardından belli bir süre beklenilmesi olacaktır. Örneğin, düşük band
+      genişliğine sahip istemcilere hizmet sunan çoğu sürecin işinin 10
+      dakikadan önce bitmeyeceğini gözönüne alarak eski günlük üzerinde işlem
+      yapmaya başlamak için 15 dakika beklenebilir.</p>
+
+    <div class="note">Bir yeniden başlatma isteğinde, eğer yapılandırma dosyalarınızda bir
+      hata varsa sunucu yeniden başlamaz ve bir hata ile çıkar. Nazikçe
+      yeniden başlatma durumunda ana süreç çıkarken çocuklarını çalışır durumda
+      bırakır. (Bunlar, ellerindeki istekler bitince ‘nazikçe çıkacak’ olan
+      çocuk süreçlerdir.) Eğer sunucuyu yeniden başlatmaya çalışırsanız bu
+      sorunlara yol açar; örneğin, dinleyeceği portları bağlayamayabilir. Bir
+      yeniden başlatma öncesinde yapılandırma dosyalarınızın sözdizimini
+      <code>-t</code> komut satırı seçeneği ile sınayabilirsiniz (bkz,
+      <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>).  Ancak, bu hala sunucunuzun düzgünce yeniden
+      başlatılmasını garanti etmeyecektir. Yapılandırma dosyalarınızı
+      sözdizimi denetiminin yanında anlamlandırılması bakımından da sınamak
+      için <code class="program"><a href="./programs/httpd.html">httpd</a></code>’nin root olmayan bir kullanıcı tarafından
+      çalıştırılmasını deneyebilirsiniz. Eğer yapılandırma dosyalarında bir
+      hata yoksa soketleri ve günlük dosyalarını açmaya çalışırken root
+      aidiyetinde çalışmadığından veya çalışmakta olan asıl sunucu bu portları
+      zaten dinlediğinden başarısız olacaktır. Eğer başka bir sebeple
+      başarısız olursa olası sebep bir yapılandırma dosyası hatasıdır ve asıl
+      sunucuya ‘nazikçe yeniden başla’ komutunu vermeden önce bu hatayı
+      düzeltmeniz gerekir.</div>
+</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
+<div class="section">
+<h2><a name="hup" id="hup">Hemen Yeniden Başlat</a></h2>
+
+  <dl><dt>Sinyal: HUP</dt>
+    <dd><code>apachectl -k restart</code></dd>
+  </dl>
+
+    <p>Ana sürece <code>HUP</code> veya <code>restart</code> sinyalinin
+      gönderilmesi tüm çocukların <code>TERM</code> sinyali gönderilmiş gibi
+      öldürülmesine sebep olur fakat ana sürecin çıkmasını sağlamaz.
+      Ana süreç yapılandırma dosyalarını yeniden okur ve günlük kayıt
+      dosyalarını yeniden açar. Bunların ardından isteklere yanıt verecek yeni
+      kuşak çocukları oluşturmaya başlar.</p>
+
+    <p><code class="module"><a href="./mod/mod_status.html">mod_status</a></code> kullanıcıları bir <code>HUP</code> sinyali
+      gönderildiğinde sunucu istatistiklerinin sıfırlandığı konusunda
+      uyarılırlar.</p>
+
+    <div class="note">Eğer yapılandırma dosyalarınızda sözdizimi hatası varsa yeniden
+     başlatma işlemi gerçekleşmez ve ana süreç bir hata vererek çıkar.
+     Bundan kaçınmak için önceki yönteme bakınız.</div>
+</div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
+<div class="section">
+<h2><a name="race" id="race">Ek: Sinyaller ve yarış koşulları</a></h2>
+
+    <p>Apache 1.2b9 sürümü öncesinde, yeniden başlatma ve ölüm sinyalleri ile
+      ilgili olarak ortaya çıkan çeşitli yarış koşulları vardı. (Basitçe, bir
+      yarış koşulu zamanlama ile ilgili bir sorundur; yanlış zamanda veya
+      yanlış sırada oluşan bir şey istenmeyen sonuçlara yol açarken, aynı şey
+      doğru zaman ve doğru sırada oluştuğunda herşey yolunda gider.) Bu tür
+      mimarilerde elimizden geldiği kadar bu sorunları giderecek doğru
+      özellikleri kullanmaya gayret etsek de belli mimarilerde hala yarış
+      koşullarının ortaya çıkma olasılığı bulunduğunu belirtmek gerekir.</p>
+
+    <p>Disk üzerinde <code class="directive"><a href="./mod/mpm_common.html#scoreboardfile">ScoreBoardFile</a></code> dosyası tutan mimarilerde
+      çetele bozulması olasılığı gündeme gelebilir. Bu durum, "bind:
+      Address already in use" (<code>HUP</code> sonrası) veya "long lost
+      child came home!" (<code>USR1</code> sonrası) iletileriyle
+      sonuçlanabilir. İkincisi sadece çetele kaybına sebep olurken birincisi
+      ölümcül bir hatadır. Bu bakımdan, normalde nazikçe yeniden başlatma
+      kullanıp ara sıra normal yeniden başlatma yapılması önerilebilir. Bu
+      sorunları kitabına uydurmak çok zordur fakat şans eseri çoğu mimari bir
+      çetele dosyası gerektirmemektedir. Çetele dosyası kullanan mimariler
+      için <code class="directive"><a href="./mod/mpm_common.html#scoreboardfile">ScoreBoardFile</a></code> belgesine
+      bakınız.</p>
+
+    <p>Kalıcı HTTP bağlantısı (KeepAlive) üzerinden ikinci ve sonraki
+      isteklerle ilgili olarak her çocuk süreçte bir yarış koşulu oluşma
+      olasılığı küçük de olsa bütün mimarilerde vardır. İstek satırı
+      okunduktan sonra hiçbir istek başlığı okunmadan çıkabilir. Bu durum 1.2
+      sürümünde geç de olsa farkedilmiş ve düzeltme yoluna gidilmiştir. Teorik
+      olarak, ağ gecikmeleri ve sunucu zaman aşımları nedeniyle KeepAlive
+      istemcisi açısından bu olaylar beklenmediğinden, bu önemli bir konu
+      değildir. Uygulamada ise, ne sunucuyu ne de istemciyi etkilediği
+      görülmez; bir deneme ortamında sunucu saniyede 20 kere yeniden
+      başlatılmış ve istemciler boş belge veya bozuk resim almadan siteyi
+      başarıyla gezmişlerdir.</p>
+</div></div>
+<div class="bottomlang">
+<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./de/stopping.html" hreflang="de" rel="alternate" title="Deutsch">&nbsp;de&nbsp;</a> |
+<a href="./en/stopping.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
+<a href="./es/stopping.html" hreflang="es" rel="alternate" title="Español">&nbsp;es&nbsp;</a> |
+<a href="./ja/stopping.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
+<a href="./ko/stopping.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
+<a href="./ru/stopping.html" hreflang="ru" rel="alternate" title="Russian">&nbsp;ru&nbsp;</a> |
+<a href="./tr/stopping.html" title="Türkçe">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
+</div><div id="footer">
+<p class="apache">Copyright 2008 The Apache Software Foundation.<br /><a href="http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0">Apache License, Version 2.0</a> altında lisanslıdır.</p>
+<p class="menu"><a href="./mod/">Modüller</a> | <a href="./mod/directives.html">Yönergeler</a> | <a href="./faq/">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a></p></div>
+</body></html>
\ No newline at end of file

Modified: httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.meta
URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.meta?rev=645896&r1=645895&r2=645896&view=diff
==============================================================================
--- httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.meta (original)
+++ httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.meta Tue Apr  8 06:11:21 2008
@@ -12,5 +12,6 @@
     <variant outdated="yes">ja</variant>
     <variant outdated="yes">ko</variant>
     <variant outdated="yes">ru</variant>
+    <variant>tr</variant>
   </variants>
 </metafile>

Added: httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.tr
URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.tr?rev=645896&view=auto
==============================================================================
--- httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.tr (added)
+++ httpd/httpd/branches/2.0.x/docs/manual/stopping.xml.tr [utf-8] Tue Apr  8 06:11:21 2008
@@ -0,0 +1,236 @@
+<?xml version='1.0' encoding='UTF-8' ?>
+<!DOCTYPE manualpage SYSTEM "./style/manualpage.dtd">
+<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="./style/manual.tr.xsl"?>
+<!-- English Revision: 586785 -->
+<!-- =====================================================
+ Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>
+   Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>
+========================================================== -->
+
+<!--
+ Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more
+ contributor license agreements.  See the NOTICE file distributed with
+ this work for additional information regarding copyright ownership.
+ The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0
+ (the "License"); you may not use this file except in compliance with
+ the License.  You may obtain a copy of the License at
+
+     http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0
+
+ Unless required by applicable law or agreed to in writing, software
+ distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,
+ WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.
+ See the License for the specific language governing permissions and
+ limitations under the License.
+-->
+
+<manualpage metafile="stopping.xml.meta">
+
+  <title>Durdurma ve Yeniden Başlatma</title>
+
+<summary>
+    <p>Bu belge Apache HTTPd’nin Unix benzeri sistemlerde durdurulması ve
+      yeniden başlatılması konularını kapsar. Windows NT, 2000 ve XP
+      kullanıcıları Apache HTTPd’yi bu platformlarda nasıl denetimlerine
+      alacaklarını öğrenmek için <a href="platform/windows.html#winsvc">Apache
+      HTTPd’nin Bir Hizmet Olarak Çalıştırılması</a> sayfasına, Windows 9x ve
+      ME kullanıcıları ise <a href="platform/windows.html#wincons">Apache
+      HTTPd’nin Bir Konsol Uygulaması Olarak Çalıştırılması</a> sayfasına
+      bakabilirler.</p>
+</summary>
+
+<seealso><program>httpd</program></seealso>
+<seealso><program>apachectl</program></seealso>
+<seealso><a href="invoking.html">Başlatma</a></seealso>
+
+<section id="introduction"><title>Giriş</title>
+
+    <p>Apache HTTPd’yi durdurmak ve yeniden başlatmak için çalışan
+      <program>httpd</program> süreçlerine bir sinyal göndermeniz gerekir.
+      Sinyal göndermek için iki yol vardır. İlki, süreçlere doğrudan sinyal
+      göndermek için unix <code>kill</code> komutunun kullanımıdır. Bu
+      suretle, sisteminizde çalışmakta olan bir çok <program>httpd</program>
+      sürecini uyarabilirsiniz ama süreç kimliği <directive
+      module="mpm_common">PidFile</directive> yönergesi ile belirtilen dosyada
+      tutulan ana süreç dışında hiçbirine sinyal göndermemelisiniz. Başka
+      bir deyişle, ana süreç haricinde hiçbir sürece sinyal göndermeye normal
+      olarak ihtiyacınız olmaması gerekir. Ana sürece gönderebileceğiniz
+      üç çeşit sinyal vardır:
+      <code><a href="#term">TERM</a></code>,
+      <code><a href="#hup">HUP</a></code> ve
+      <code><a href="#graceful">USR1</a></code>. Bunlar yeri geldikçe
+      açıklanacaktır.</p>
+
+    <p>Ana sürece <code>kill</code> ile sinyal göndermek için şöyle bir
+      komut verebilirsiniz:</p>
+
+    <example>kill -TERM `cat /usr/local/apache2/logs/httpd.pid`</example>
+
+    <p><program>httpd</program> süreçlerine sinyal göndermenin ikinci yolu
+      <code>-k</code> komut satırı seçeneğini şu değerlerden biri ile
+      kullanmaktır: <code>stop</code>, <code>restart</code> ve
+      <code>graceful</code>. Bunlar aşağıda açıklanacaktır.
+      <code>-k</code> komut satırı seçeneği
+      <program>httpd</program>’ye ait olsa da ana sürece bu sinyalleri
+      göndermek için <program>apachectl</program> betiğini kullanmanızı
+      öneririz. <program>apachectl</program>, komut satırı seçeneklerini
+      <program>httpd</program>’ye aktaracaktır.</p>
+
+    <p><program>httpd</program>’ye sinyal gönderdikten sonra olup biteni şu
+      komutla izleyebilirsiniz:</p>
+
+    <example>tail -f /usr/local/apache2/logs/error_log</example>
+
+    <p>Bu örnekleri, kendi <directive module="core">ServerRoot</directive> ve
+      <directive module="mpm_common">PidFile</directive> yönergelerinizdeki
+      ayarlara uygun olarak değiştirdikten sonra kullanınız.</p>
+</section>
+
+<section id="term"><title>Hemen Durdur</title>
+
+  <dl><dt>Sinyal: TERM</dt>
+    <dd><code>apachectl -k stop</code></dd>
+  </dl>
+
+    <p>Ana sürece <code>TERM</code> veya <code>stop</code> sinyali
+      göndererek tüm çocukların bir an önce öldürülmeye çalışılmasını sağlamış
+      olursunuz. Tüm çocukların öldürülmesi bir kaç saniye sürebilir. Son
+      olarak ana süreç çıkacaktır. Yanıtlanmakta olan istekler hemen
+      sonlandırılacak ve artık isteklere yanıt verilmeyecektir.</p>
+</section>
+
+<section id="graceful"><title>Nazikçe Yeniden Başlat</title>
+
+  <dl><dt>Sinyal: USR1</dt>
+    <dd><code>apachectl -k graceful</code></dd>
+  </dl>
+
+    <p>Ana sürece <code>USR1</code> veya <code>graceful</code> sinyalinin
+      gönderilmesi, çocuklara ellerindeki mevcut işleri bitirdikten sonra
+      (veya sundukları bir şey yoksa hemen) çıkmalarının <em>önerilmesi</em>
+      demektir. Ana süreç kendi yapılandırma dosyalarını yeniden okur ve
+      kendi günlük dosyalarını yeniden açar. Ana sürecin öldürdüğü her sürecin
+      yerine yeni yapılandırma <em>kuşağından</em> bir süreç başlatır ve hemen
+      yeni isteklere hizmet sunulmaya başlanır.</p>
+
+    <note>Belli platformlarda, nazikçe yeniden başlatma için
+     <code>USR1</code> sinyalinin kullanılmasına izin verilmez. Bu gibi
+     durumlarda, <code>WINCH</code> gibi başka bir sinyal kullanılabilir.
+     <code>apachectl graceful</code> komutu platformunuz için doğru sinyali
+     gönderecektir.</note>
+
+    <p>Bu kod MPM’lerin süreçleri denetleyen yönergelerine daima uyacak
+      şekilde tasarlanmıştır. Bu suretle, istemcilere hizmet sunacak çocuk
+      süreçler ve evreler, yeniden başlatma işleminde de uygun sayıda
+      sağlanmış olur. Bununla birlikte, <directive
+      module="mpm_common">StartServers</directive> yönergesinde şöyle
+      davranılır: İlk saniye içinde en azından <directive
+      module="mpm_common">StartServers</directive> sayıda yeni çocuk
+      oluşturulmamışsa iş olmayan bir devreyi geçiştirecek kadarı oluşturulur.
+      Ardından sunucunun mevcut yükünü karşılamak için gereken sayıda çocuk
+      süreç oluşturulur. Bu suretle, kod her ikisi için de gereğini yerine
+      getirmeye çalışmış olur.</p>
+
+    <p><module>mod_status</module> kullanıcıları <code>USR1</code>
+      gönderildiği zaman sunucu istatistiklerinin sıfırlanmadığı konusunda
+      uyarılacaktır. Kod, sunucunun yeni isteklere yanıt veremediği zamanı en
+      aza indirmenin yanısıra ayar parametrelerinize de uymak üzere
+      tasarlanmıştır (yeni istekler işletim sistemi tarafından kuyruğa
+      alınacağından bir istek kaybı olayı yaşanmaz). Bunu sağlamak için, her
+      iki kuşağın çocuklarının izini sürecek bir <em>çetele</em> tutulur.</p>
+
+    <p><module>mod_status</module> modülü, nazikçe yeniden başlat komutunun
+      verilmesinden önce başlamış ve sunulmaya devam eden isteklere bakan
+      çocukları imlemek için ayrıca bir <code>G</code> (Graceful’un baş harfi)
+      kullanır.</p>
+
+    <p>Günlük dosyası döndürme betiğine, yeniden başlatma öncesi günlüğe yazan
+      tüm çocukların işini bitirdiğini <code>USR1</code> kullanarak
+      bildirmenin bir yolu yoktur.  Önerimiz, eski günlük kaydı üzerinde bir
+      işlem yapmaya başlamadan önce <code>USR1</code> sinyali gönderilmesinin
+      ardından belli bir süre beklenilmesi olacaktır. Örneğin, düşük band
+      genişliğine sahip istemcilere hizmet sunan çoğu sürecin işinin 10
+      dakikadan önce bitmeyeceğini gözönüne alarak eski günlük üzerinde işlem
+      yapmaya başlamak için 15 dakika beklenebilir.</p>
+
+    <note>Bir yeniden başlatma isteğinde, eğer yapılandırma dosyalarınızda bir
+      hata varsa sunucu yeniden başlamaz ve bir hata ile çıkar. Nazikçe
+      yeniden başlatma durumunda ana süreç çıkarken çocuklarını çalışır durumda
+      bırakır. (Bunlar, ellerindeki istekler bitince ‘nazikçe çıkacak’ olan
+      çocuk süreçlerdir.) Eğer sunucuyu yeniden başlatmaya çalışırsanız bu
+      sorunlara yol açar; örneğin, dinleyeceği portları bağlayamayabilir. Bir
+      yeniden başlatma öncesinde yapılandırma dosyalarınızın sözdizimini
+      <code>-t</code> komut satırı seçeneği ile sınayabilirsiniz (bkz,
+      <program>httpd</program>).  Ancak, bu hala sunucunuzun düzgünce yeniden
+      başlatılmasını garanti etmeyecektir. Yapılandırma dosyalarınızı
+      sözdizimi denetiminin yanında anlamlandırılması bakımından da sınamak
+      için <program>httpd</program>’nin root olmayan bir kullanıcı tarafından
+      çalıştırılmasını deneyebilirsiniz. Eğer yapılandırma dosyalarında bir
+      hata yoksa soketleri ve günlük dosyalarını açmaya çalışırken root
+      aidiyetinde çalışmadığından veya çalışmakta olan asıl sunucu bu portları
+      zaten dinlediğinden başarısız olacaktır. Eğer başka bir sebeple
+      başarısız olursa olası sebep bir yapılandırma dosyası hatasıdır ve asıl
+      sunucuya ‘nazikçe yeniden başla’ komutunu vermeden önce bu hatayı
+      düzeltmeniz gerekir.</note>
+</section>
+
+<section id="hup"><title>Hemen Yeniden Başlat</title>
+
+  <dl><dt>Sinyal: HUP</dt>
+    <dd><code>apachectl -k restart</code></dd>
+  </dl>
+
+    <p>Ana sürece <code>HUP</code> veya <code>restart</code> sinyalinin
+      gönderilmesi tüm çocukların <code>TERM</code> sinyali gönderilmiş gibi
+      öldürülmesine sebep olur fakat ana sürecin çıkmasını sağlamaz.
+      Ana süreç yapılandırma dosyalarını yeniden okur ve günlük kayıt
+      dosyalarını yeniden açar. Bunların ardından isteklere yanıt verecek yeni
+      kuşak çocukları oluşturmaya başlar.</p>
+
+    <p><module>mod_status</module> kullanıcıları bir <code>HUP</code> sinyali
+      gönderildiğinde sunucu istatistiklerinin sıfırlandığı konusunda
+      uyarılırlar.</p>
+
+    <note>Eğer yapılandırma dosyalarınızda sözdizimi hatası varsa yeniden
+     başlatma işlemi gerçekleşmez ve ana süreç bir hata vererek çıkar.
+     Bundan kaçınmak için önceki yönteme bakınız.</note>
+</section>
+
+<section id="race"><title>Ek: Sinyaller ve yarış koşulları</title>
+
+    <p>Apache 1.2b9 sürümü öncesinde, yeniden başlatma ve ölüm sinyalleri ile
+      ilgili olarak ortaya çıkan çeşitli yarış koşulları vardı. (Basitçe, bir
+      yarış koşulu zamanlama ile ilgili bir sorundur; yanlış zamanda veya
+      yanlış sırada oluşan bir şey istenmeyen sonuçlara yol açarken, aynı şey
+      doğru zaman ve doğru sırada oluştuğunda herşey yolunda gider.) Bu tür
+      mimarilerde elimizden geldiği kadar bu sorunları giderecek doğru
+      özellikleri kullanmaya gayret etsek de belli mimarilerde hala yarış
+      koşullarının ortaya çıkma olasılığı bulunduğunu belirtmek gerekir.</p>
+
+    <p>Disk üzerinde <directive
+      module="mpm_common">ScoreBoardFile</directive> dosyası tutan mimarilerde
+      çetele bozulması olasılığı gündeme gelebilir. Bu durum, "bind:
+      Address already in use" (<code>HUP</code> sonrası) veya "long lost
+      child came home!" (<code>USR1</code> sonrası) iletileriyle
+      sonuçlanabilir. İkincisi sadece çetele kaybına sebep olurken birincisi
+      ölümcül bir hatadır. Bu bakımdan, normalde nazikçe yeniden başlatma
+      kullanıp ara sıra normal yeniden başlatma yapılması önerilebilir. Bu
+      sorunları kitabına uydurmak çok zordur fakat şans eseri çoğu mimari bir
+      çetele dosyası gerektirmemektedir. Çetele dosyası kullanan mimariler
+      için <directive module="mpm_common">ScoreBoardFile</directive> belgesine
+      bakınız.</p>
+
+    <p>Kalıcı HTTP bağlantısı (KeepAlive) üzerinden ikinci ve sonraki
+      isteklerle ilgili olarak her çocuk süreçte bir yarış koşulu oluşma
+      olasılığı küçük de olsa bütün mimarilerde vardır. İstek satırı
+      okunduktan sonra hiçbir istek başlığı okunmadan çıkabilir. Bu durum 1.2
+      sürümünde geç de olsa farkedilmiş ve düzeltme yoluna gidilmiştir. Teorik
+      olarak, ağ gecikmeleri ve sunucu zaman aşımları nedeniyle KeepAlive
+      istemcisi açısından bu olaylar beklenmediğinden, bu önemli bir konu
+      değildir. Uygulamada ise, ne sunucuyu ne de istemciyi etkilediği
+      görülmez; bir deneme ortamında sunucu saniyede 20 kere yeniden
+      başlatılmış ve istemciler boş belge veya bozuk resim almadan siteyi
+      başarıyla gezmişlerdir.</p>
+</section>
+
+</manualpage>